جمال الدين محمد الخوانساري

191

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

7929 من صان عرضه وقّر . هر كه نگاهدارد عرض خود را توقير وتعظيم كرده شود . 7930 من لا دين له لا مروّة له . كسى كه دينداريى نباشد از براي أو ، مروّتى يعنى آدميّتى نباشد از براي أو . 7931 من لا مروّة له لا همّة له . كسى كه مروّتى يعنى آدميّتى نباشد از براي أو ، همّتى نباشد از براي أو ، مراد به « همّت » در اينجا عزمست ، يعنى هيچ عزم معقولى نباشد از براي أو ، هر عزمي كه كند پوچ وباطل باشد ، يا اين كه هيچ عزم أو عزم نباشد زيرا كه چون آدميّتى ندارد وچيزى را از خود قبيح نمىداند هر عزمي كه كند بسيار شود كه بعبث يا باندك سببي بر هم زند وآن را قبيح نداند . 7932 من لا أمانة له لا ايمان له . هر كه أمانتي نباشد از براي أو ايمانى نباشد از براي أو ، مراد مبالغه در تحريص بر امين بودنست حتّى اين كه كسى كه امانت نداشته باشد ايمان ندارد يعنى ايمان كاملى يا اين كه بمنزلهء اينست كه ايمان نداشته باشد . 7933 من أحسن السّؤال علم . هر كه نيكو كند سؤال را دانا گردد ، ممكن است كه مراد اين باشد كه دانائى بسؤال از علما مىشود پس از اين سؤال ننگ نبايد داشت بايد سؤال كرد تا عالم شد ، نهايت در ضمن اين اشاره شده باشد نيز باين كه سؤال را نيكو بايد كرد ، يعنى با رعايت شرايط وآداب آن مثل اين كه از روى تعظيم وتوقير باشد واز كسى باشد كه أهل آن باشد ودر وقتي باشد كه وقت آن باشد ، يا اين كه مراد سؤال از درگاه حقّ تعالى باشد ومعنى اين باشد كه هر كه سؤال توفيق علم را از درگاه حقّ تعالى نيكو كند